Zez to wada wzroku spowodowana słabością mięśni oka, która zmienia kąt widzenia w jednym oku, w stosunku do drugiego oka. Rezultatem jest nierównoległe ustawienie oczu i brak przestrzennego widzenia.

Osoby z zezem mogą mieć trudności z prowadzeniem pojazdów mechanicznych (np. samochodów) oraz obsługą maszyn i urządzeń. Uprawianie niektórych sportów może być też kłopotliwe. Jednak takie osoby lepiej sobie radzą z działalnościami związanymi z wyobraźnią przestrzenną, np. grafika trójwymiarowa.

Przyczyną zeza może być brak koordynacji ruchowej gałek, wady wzroku (zwłaszcza nadwzroczność) oraz choroby nerwów unerwiających mięśnie gałkoruchowe. Zez występuje gdy neurologiczne lub anatomiczne problemy interferują z prawidłowym funkcjonowaniem mięśni gałki ocznej. Problem może być związany z samymi mięśniami, nerwami, lub ośrodkami wzroku w mózgu.

Przyczyny zeza to:

  • choroby oczu,
  • choroby mięśni oczu lub choroby nerwowe,
  • choroba centralnego układu nerwowego,
  • czynniki genetyczne,
  • uraz oka.

Istnieją różne podziały zeza:

 

  • jednostronny, gdy stale zezuje to samo oko,

 

  • naprzemienny, gdy zezuje raz jedno raz drugie oko.

Podział zeza ze względu na kierunek odchylenia oka:

 

  • zbieżny (oko odchylone jest w kierunku nosa),
  • rozbieżny (oko odchylone w kierunku skroni),
  • ku górze,
  • ku dołowi,

 

  • skośny.

Objawy

  • zez,
  • podwójne widzenie,
  • oczy, które nie patrzą w tym samym kierunku,
  • nieskoordynowane ruchy oczu (oczy nie poruszają się razem),
  • brak stereopsji (czyli przestrzennego widzenia).

Diagnoza

Rozpoznanie jest możliwe tylko na podstawie szczegółowych badań i ich starannej analizie. Do takich badań należą:

  • badanie ostrości wzroku,
  • badanie wad refrakcji oka,
  • badanie przedniego odcinka oka
  • badanie tylnego odcinka oka,
  • badanie naprzemiennego zakrywania oczu (cover test), badania ruchów oczu, badanie kąta zeza (kierunku i stopnia zbaczania oka zezującego),
  • badanie widzenia obuocznego (badanie konwergencji, fiksacji, widzenia stereoskopowego, korespondencji siatkówek i inne).
  • badania neurologiczne będą również wykonywane.

 

Leczenie

Leczenie zeza zaczyna się od wyboru okularów, które skorygują wady refrakcji. Okulary powinny być zmieniane, w razie potrzeby na postawie badań kontrolnych wykonywanych co sześć miesięcy. Samo noszenie okularów w niektórych przypadkach powinno spowodować zniknięcie zeza.

Następnym krokiem jest prowadzenie działań mających na celu zapobieganie powstawaniu niedowidzenia (amblyopia). Osiąga się to poprzez wymuszanie cięższej pracy na słabszym oku (patrz: Amblyopia). Metodę tę stosuje się głównie u dzieci po 4. roku życia (ze względu na możliwość współpracy).

Kolejny etap polega na terapeutycznym egzekwowaniu normalnego widzenia obuocznego. Zastosowanie pryzmatów w leczeniu zeza obejmuje egzekwowanie obrazu utworzonego na siatkówce w pożądanym kierunku.

Chirurgiczne metody leczenia i wyniki różnią się w zależności od rodzaju zeza (kierunek obrotów oczu, kąt odchylenia, itd.) Jest to procedura jednodniowa i pacjent spędza tylko kilka godzin w szpitalu z minimalnym przygotowaniem przedoperacyjnym.

 

Skip to toolbar