Zwyrodnienie plamki żółtej (lub AMD)  jest przewlekłą, postępującą chorobą oczu, występującą u osób powyżej 50 roku życia. Choroba powoduje uszkodzenie siatkówki (zwłaszcza jej obszar centralny – plamki żółtej), co prowadzi do pogorszenia widzenia, często całkowitej utraty widzenia środkowego, a w konsekwencji nawet ślepoty. Przyczyny AMD nie są jeszcze znane. Za najczęstszą przyczynę uznaje się wiek pacjenta – dotyczy ona 5-10% osób w wieku od 65-75 lat i 20-30% osób w wieku powyżej 75 lat (te czynniki odnoszą się do krajów rozwiniętych). Inne czynniki ryzyka to:

  • płeć kobieca (wyniki badań na ten temat są rozbieżne),
  • biała rasa,
  • występowanie AMD w rodzinie,
  • choroby układu sercowo-naczyniowego (np. nadciśnienie),
  • palenie,
  • długotrwałe narażenie na intensywne światło,
  • niedobór przeciwutleniaczy (np. witaminy C, witaminy E, beta-karotenu, selenu).
  • jeśli w jednym oku dochodzi do rozwoju choroby, ryzyko takich zmian w drugim oku wzrasta o 10%.

Objawy

Typowe objawy zwyrodnienia plamki żółtej to: widzenie linii prostych jako faliste lub zniekształcone. Choroba rozwija się w różnym tempie, i może prowadzić do ślepoty. Zwyrodnienie plamki żółtej jest główną przyczyną ślepoty u osób powyżej 50 roku życia. Występuje u 8,8% populacji, częściej u kobiet, a jej występowanie wzrasta z wiekiem. 28% populacji powyżej 75 roku życia cierpi na AMD. Na całym świecie liczba pacjentów cierpiących na AMD, zbliża się do 50 milionów. Ze względu na starzenie się społeczeństwa wzrasta zjawisko AMD, a 10% osób powyżej 45 roku życia są zagrożone.

Diagnostyka i leczenie

Najważniejszą metodą w diagnostyce AMD to podstawowe badanie oczu, w tym badania ostrości wzroku, i ocena dna oka. Jeśli lekarz wykryje zwyrodnienie siatkówki centralnej, może on zlecić wykonanie tomografii i angiografii fluoresceiny. Pacjenci mogą sami ocenić rozwój choroby wykonując standardowy test Amsler.

Ponadto, istnieją aplikacje na smartfony, które pozwolą wstępnie zdiagnozować chorobę.

Istnieją dwa typy zwyrodnienia plamki: typ suchy i typ mokry. Postać sucha występuje u ok. 80-90% pacjentów. Dochodzi w niej do powstania złogów w warstwie podsiatkówkowej. Ta forma rozwija się wolniej i powoduje mniej szkód. Może być leczona lekami poprawiającymi krążenie krwi, oraz dietą bogatą w owoce i warzywa.

AMD mokre (wysiękowe) jest znacznie bardziej niebezpieczną formą tej choroby. W obronie przed niedokrwieniem oko zaczyna produkować dodatkowe, nienaturalne naczynia krwionośne. W wyniku niekontrolowanego rozrostu, naczynia te przytłaczają komórki siatkówki i prowadzą do dalszych uszkodzeń. Wskutek tego pacjent doświadcza gwałtownego zaburzenia widzenia. Wizja staje się zniekształcona; nieleczona może prowadzić do całkowitej utraty widzenia centralnego (dziewięć na dziesięć przypadków). Ten typ może również dotknąć młodych ludzi. Leczenie tego rodzaju AMD polega na zniszczeniu anormalnych naczyń krwionośnych za pomocą światła laserowego – pod warunkiem, że nie znajdują się w środku plamki. Inną możliwością (i jest to stosunkowo nowa metoda) tzw. leczenie fotodynamiczne – obejmuje indukowanie specjalnego barwnika do strumienia krwi, który jest przechwytywany tylko przez patologiczne naczynia w oku. Są one następnie naświetlane za pomocą lasera diodowego, co powoduje ich wyniszczenie. Żadna z tych metod nie poprawia jednak widzenia – opóźniają jedynie rozwój choroby.

Skip to toolbar